Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 01-QĐ/TW ngày 03/02/2026 về chế độ Đảng phí (có hiệu lực từ ngày 01/02/2026), thay thế cho quy định cũ đã áp dụng suốt 15 năm qua. Nhằm giúp các chi bộ trực thuộc và toàn thể Đảng viên trên địa bàn phường nắm vững và triển khai thống nhất, Đảng ủy phường xin điểm lại những thay đổi căn bản, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc hiện đại hóa công tác Đảng và thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc.

1. Số hóa quy trình: Lộ trình thu, nộp Đảng phí qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia

Đây được coi là bước đột phá lớn nhất trong phương thức quản lý. Thay vì hình thức thu nộp thủ công bằng tiền mặt tại các buổi sinh hoạt chi bộ hằng tháng, Quy định 01-QĐ/TW chuyển sang hình thức điện tử. Lộ trình triển khai nộp Đảng phí trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia sẽ giúp minh bạch hóa, chính xác hóa và tiết kiệm thời gian cho cả Đảng viên lẫn người quản lý.

2. Mức đóng đảng phí của Đảng viên trong nước được tính lại theo tiền lương

Theo đó đối với Đảng viên thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, khoản 1 Điều 3 Quy định 01-QĐ/TW nêu rõ mức đóng đảng phí hằng tháng bằng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của tháng trước liền kề. Trong thời gian nghỉ ốm đau hoặc thai sản, mức đóng được tính bằng 1% khoản trợ cấp do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả.

Quy định này thay đổi căn bản so với Quyết định 342-QĐ/TW, vốn xác định mức đóng dựa trên “tiền lương, phụ cấp, tiền công” nhưng không gắn với tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với Đảng viên không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, Quy định mới chia thành nhiều nhóm cụ thể và lần đầu tiên gắn mức đóng với lương tối thiểu vùng.

Theo khoản 2 Điều 3, từ năm 2026 đến hết năm 2027, Đảng viên chưa đến tuổi nghỉ hưu đóng 0,3% lương tối thiểu vùng, từ năm 2028 tăng lên 0,5%; Đảng viên đủ tuổi nghỉ hưu đóng lần lượt 0,2% và 0,3%. Cách tính này thay thế hoàn toàn cơ chế “khoán tiền” từ 2.000 đồng đến 30.000 đồng/tháng tại Quyết định 342-QĐ/TW.

3. Mở rộng chính sách nhân văn: Miễn đóng Đảng phí từ 50 năm tuổi Đảng

Quy định 01-QĐ/TW thể hiện sự tri ân và đồng hành sâu sắc của Đảng đối với các đồng chí Đảng viên lão thành cũng như các hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn dân cư:

Miễn đóng hoàn toàn: Áp dụng cho Đảng viên từ đủ 50 năm tuổi Đảng trở lên; Đảng viên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; Đảng viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc mắc bệnh hiểm nghèo (có đơn đề nghị kèm xác nhận của cơ sở y tế).

Giảm 50% mức đóng: Áp dụng cho Đảng viên là người có công với cách mạng, người hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.

Đảng viên là học sinh, sinh viên: Áp dụng mức đóng cố định là 5.000 đồng/tháng.

4. Bỏ quy định đóng Đảng phí bằng ngoại tệ (USD) ở nước ngoài

Đối với các Đảng viên thuộc Đảng bộ phường đang làm việc, học tập hoặc lao động ở nước ngoài, quy định mới đã chính thức loại bỏ yêu cầu đóng bằng đồng USD. Mức đóng được quy đổi tương đương từ 30.000 đến 400.000 đồng/tháng tùy từng địa bàn cụ thể, giúp giảm bớt rào cản thủ tục tiền tệ cho Đảng viên xa quê hương.

5. Đảng phí là nghĩa vụ tài chính bắt buộc, gắn với trách nhiệm kỷ luật Đảng viên

Khoản 1 Điều 2 Quy định số 01-QĐ/TW khẳng định rõ việc đóng đảng phí là nghĩa vụ bắt buộc của Đảng viên theo Điều lệ Đảng, đồng thời yêu cầu Đảng viên báo cáo trung thực thu nhập để làm căn cứ xác định mức đóng.

Trước đó, Quyết định 342-QĐ/TW chỉ nêu tính nguyên tắc, chưa gắn trực tiếp với trách nhiệm kê khai.

Đáng chú ý, Quy định mới lần đầu tiên quy định rõ chế tài đối với hành vi không thực hiện nghĩa vụ đóng đảng phí. Theo khoản 1.4 Điều 2, Đảng viên không đóng đảng phí 03 tháng trong năm mà không có lý do chính đáng thì chi bộ xem xét, đề nghị cấp có thẩm quyền xoá tên trong danh sách Đảng viên.

Như vậy, quy định mới đã tạo ra mối liên hệ trực tiếp giữa nghĩa vụ tài chính và kỷ luật tổ chức đảng, điều trước đây Quyết định 342-QĐ/TW chưa đặt ra.

6. Phân bổ đảng phí thu được 

Cấp Chi bộ trực thuộc (Trích lại đầu tiên trên tổng số thu)

• Để lại 70%: Áp dụng cho các Chi bộ tổ dân phố và các chi bộ đặc thù lực lượng vũ trang/sinh viên (nếu có trên địa bàn).
• Để lại 50%: Áp dụng cho các chi bộ còn lại (ví dụ: Chi bộ cơ quan phường, Chi bộ Trường học, Chi bộ Trạm Y tế, Chi bộ Doanh nghiệp trực thuộc...)

Cấp Đảng ủy phường

• Để lại 70% của số tiền còn lại cuối cùng (sau khi đã trừ hết phần trích giữ của tất cả các chi bộ trực thuộc và đảng ủy bộ phận).

• Phần còn lại (30%) sẽ nộp lên Đảng ủy cấp trên cơ sở 

7.  Xử lý số dư đảng phí trong trường hợp sắp xếp lại tổ chức đảng

Trường hợp tổ chức đảng giải tán, giải thể: Số đảng phí chưa sử dụng hết được nộp về tổ chức đảng cấp trên trực tiếp.

Trường hợp tổ chức đảng sáp nhập, hợp nhất với tổ chức đảng khác: Số đảng phí chưa sử dụng hết được chuyển về tổ chức đảng hình thành sau khi sáp nhập, hợp nhất.

Trường hợp tổ chức đảng chia tách hoặc các trường hợp khác: Tổ chức đảng báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp (từ cấp cơ sở trở lên) xem xét, quyết định xử lý số đảng phí chưa sử dụng hết cho phù hợp với tình hình thực tiễn (Theo khoản 3 Điều 7 Quy định số 01-QĐ/TW năm 2026)

Quy định số 01-QĐ/TW là một bước đi tất yếu trong kỷ nguyên số. Việc đưa công nghệ vào công tác Đảng, đồng thời ban hành các chính sách miễn giảm thấu tình đạt lý, không chỉ giảm tải áp lực hành chính cho các chi bộ, mà còn củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận lớn trong toàn Đảng từ những hành động thiết thực nhất.