1. Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026

Theo đó, Luật có một số điểm mới đáng chú ý như sau:

- Luật rút ngắn đáng kể thời gian xử lý đơn sở hữu công nghiệp, đơn giản hóa thủ tục xác lập, đăng ký quyền, đồng thời quy định một số biện pháp để bảo đảm thực hiện các yêu cầu mới về thời hạn này, cụ thể:

Thời gian xử lý đơn sở hữu công nghiệp ở mỗi khâu đều giảm, đáng chú ý nhất là thời hạn thẩm định nội dung đơn sáng chế đã giảm từ 18 tháng xuống còn 12 tháng, đơn nhãn hiệu giảm từ 09 tháng xuống 05 tháng, đơn kiểu dáng công nghiệp giảm từ 07 tháng xuống 05 tháng, thời gian công bố đơn giảm từ 02 tháng xuống còn 01 tháng...

- Bổ sung quy định về cơ chế thẩm định nội dung nhanh đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu (thẩm định nội dung trong thời hạn 03 tháng khi đáp ứng điều kiện do Chính phủ quy định).

- Luật yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, đơn giản hóa quy trình xử lý đơn, tăng cường hậu kiểm, ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo để thực hiện được các quy định về thời hạn trên, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động sở hữu trí tuệ.

- Quy định khung về việc hỗ trợ tạo ra và khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ. nhằm biến quyền sở hữu trí tuệ thành tài sản sinh lời, góp phần phát triển kinh tế - xã hội; quy định rõ chủ sở hữu được sử dụng quyền sở hữu trí tuệ. để thực hiện giao dịch dân sự, thương mại, đầu tư… theo quy định của pháp luật cũng như chính sách khuyến khích khai thác quyền sở hữu trí tuệ, sử dụng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn hoặc thế chấp để vay vốn…

2. Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026

Điểm mới quan trọng là mở rộng đối tượng công nghệ được chuyển giao. Cụ thể, công nghệ được chuyển giao là một hoặc các đối tượng sau đây:
          (a) Bí quyết kỹ thuật, bí quyết công nghệ;
          (b) Phương án, quy trình công nghệ; giải pháp, thông số, thiết kế, sơ đồ kỹ thuật; mô hình, thuật toán, công thức, phần mềm, thông tin, dữ liệu;

(c) Giải pháp hợp lý hóa sản xuất, đổi mới công nghệ;

(d) Máy móc, thiết bị đi kèm một trong các đối tượng quy định tại các điểm (a), (b) và (c).
          Luật sửa đổi đã thay thuật ngữ “bản vẽ” bằng “thiết kế”, “phần mềm máy tính” bằng “phần mềm”, bổ sung thêm đối tượng (mô hình, thuật toán).

3. Nghị định số 69/2026/NĐ-CP ngày 06/3/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn, có hiệu lực từ ngày 20/4/2026

Một trong những điểm mới của Nghị định là trang bị phương tiện chữa cháy không bảo đảm phạt tiền đến 40 triệu đồng.

Theo đó, căn cứ khoản 1 Điều 8 Nghị định 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 20 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung thêm hành vi bị phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng là “Trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm số lượng hoặc không bảo đảm yêu cầu kĩ thuật”.

Đồng thời, người vi phạm buộc trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới bảo đảm yêu cầu theo quy định. Ngoài ra, đây cũng là mức phạt của hành vi:

- Trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống báo cháy không bảo đảm theo quy định;

- Trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy không bảo đảm theo quy định.

4. Thông tư số 13/2026/TT-BGDĐT ngày 09/3/2026 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT ngày 24/12/2024, có hiệu lực từ ngày 24/4/2026

Thông tư 13/2026 ban hành kèm theo Phụ lục I - danh mục những chứng chỉ ngoại ngữ được dùng để miễn thi môn ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026. Theo đó, từ ngày 14-4, danh mục này bổ sung 2 chứng chỉ được miễn thi ngoại ngữ là tiếng Hàn TOPIK và tiếng Anh quốc tế Versant English Placement Test (VEPT).

Với Thông tư 13/2026, số chứng chỉ được chấp nhận dùng để miễn thi ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 được nâng lên 22 chứng chỉ, gồm các ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Đức, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Các chứng chỉ này phải còn hiệu lực đến thời điểm thí sinh làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT.

5. Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT ngày 26/02/2026 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo về Quy chế văn bằng, chứng chỉ giáo dục quốc dân, có hiệu lực từ ngày 15/4/2026

Chính thức có mẫu bằng tốt nghiệp trung học phổ thông mới. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT, bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) là một trong các văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân. Mẫu bằng tốt nghiệp THPT được ban hành tại Phụ lục III kèm theo Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT theo quy định tại khoản 3 Điều 9 Thông tư này.

Đồng thời, Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm hướng dẫn in; quản lý, cấp số hiệu bằng tốt nghiệp THPT. Hiệu trưởng có thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp THPT nếu học hết chương trình THPT và có đủ điều kiện.

6. Trước 20/4/2026, hộ kinh doanh phải thông báo tài khoản ngân hàng theo quy định tại Thông tư số 18/2026/TT-BTC ngày 05/3/2026 của Bộ Tài chính quy định hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Theo đó, Thông tư quy định việc hộ kinh doanh phải thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử cho cơ quan thuế. Cụ thể, theo điểm d khoản 1 Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC, thời điểm gửi thông báo tương ứng với từng trường hợp như sau:

- Hộ kinh doanh đã hoạt động đã nộp thuế theo phương pháp khoán/kê khai trong năm 2025, có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống: Chậm nhất 20/4/2026.

- Hộ kinh doanh đang hoạt động đã nộp thuế theo phương pháp khoán/kê khai trong năm 2025, có doanh thu trên 500 triệu đồng: Gửi kèm theo Tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026.

- Hộ kinh doanh mới ra kinh doanh: Gửi kèm theo Thông báo doanh thu/Tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026.

- Khi thay đổi thông tin số tài khoản/số hiệu ví điện tử: Thông báo cho cơ quan thuế theo quy định của pháp luật quản lý thuế.

Trên đây là một số văn bản pháp luật có hiệu lực trong tháng 3/2026, Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật phường tổng hợp, cung cấp thông tin đến các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ thực hiện./.